مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )
247
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )
آنگاه كه عرشهاى [ تختهاى ] خاندان مروانيان فرو ريخت / و همانند « اياد » و « حمير » بر باد رفت . امّا كرسى آفريدهاى است همانند عرش . و از حسن روايت شدهايم كه گفت : كرسى همان عرش است . و در بعضى روايات آمده است كه كرسى در برابر عرش است مانند مرواريدى بر دشتى فلات . و آسمانهاى هفتگانه و زمينهاى هفتگانه و آنچه در آنهاست ، در جنب كرسى همچون حلقهاى است از حلقههاى زره كه بر دشتى پهناور افتاده باشد . و بسيارى از مسلمانان برآنند كه كرسى ، همان علم است . و استدلال مىكنند به سخن خداى عز و جلّ كه « رسيده است كرسى وى به آسمانها و زمينها . » ( 2 : 255 ) گفتهاند كه معناى آن اين است كه دانش او بر آنها و آنچه در آنهاست احاطه دارد و كرسيها دانشمنداناند و در اين باره بيتى را نقل كردهاند كه : گرداگرد ايشان را فرا گرفته است چهرههايى سپيد و گروهى / آگاه از حادثهها آنگاه كه روى مىدهند . و اصحاب حديث روايت كردهاند كه كرسى محل گذاردن « دو گام » است و اگر اين درست باشد ، خداى به تأويل و راستى آن داناتر است . چرا كه مذهب ما اين است كه در برابر آنچه دانش ما از فهم آن قاصر است تسليم باشيم . امّا فرشتگان حامل عرش اينان از براى همين كار آفريده شدهاند و دربارهء اجسام اينان و شمار ايشان توصيفهايى مىشود كه خداى بر آن داناتر است . و گفتهاند كه اين فرشتگان حامل عرش ، اكنون ، چهارند ، چهرهء يكى از ايشان به صورت كركس است و ديگرى به صورت شير و سوّمى به صورت گاو نر و چهارمى به مانند صورت انسان و چون روز رستاخيز فرا رسد ، چهار تن ديگر بر اين چهار افزوده گردد به گفتهء خداى تعالى كه « و مىآرند عرش پروردگار تو را ، آن روز ، هشت فرشته ، بر دوش خويش نهاده . » ( 69 : 17 ) و در روايت ابو اسحاق آمده است كه اين شعر امية بن ابى الصلت را : اسرافيل زمينها را در زير خويش زندانى كرد / بىآنكه سست و تباه شده باشند ، / مردى و گاو نرى در زير پاى راستش / و كركسى در زير آن ديگرى